Krótkie przypomnienie treści książki „Opowieści o monetach lubelskich 1595-1601 (z katalogiem szelągów lubelskich)”. Składa się ona z 19 artykułów, dotyczących różnych aspektów funkcjonowania mennicy lubelskiej (1595-1601) oraz bitych tam monet.
Artykuł „Dwa odkrycia Marcina Żmudzina. Kilka refleksji chronologicznych” opisuje Czytaj dalej Opowieści…
Początek roku 1597 to najbardziej fascynujący i tajemniczy okres w historii mennicy lubelskiej. Daniel Koste, dotychczasowy kierownik, wyjechał do Wilna. Jego obowiązki przejął Hanusz Eck. Oficjalnie umowa z Danielem Koste nadal jednak obowiązywała, należało więc umieszczać na monetach jego znak menniczy – lwa przebitego hakiem. Początkowo wykorzystywano stare stemple, niektóre z datą „96” przerabiano, zmieniając szóstkę na siódemkę. Po całkowitym zużyciu stempli ze znakiem Daniela Koste, Hanusz Eck polecił wykonanie nowego stempla rewersu – również z lwem. Zadania tego podjął się rzemieślnik prezentujący dość mierny poziom. Świadczy o tym niewielka seria trojaków, którą wybito przy użyciu wspomnianego stempla rewersu i trzech różnych stempli awersu. Z tej grupy do naszych czasów zachowało się kilka zaledwie egzemplarzy. Czytaj dalej Typy trojaków lubelskich – 1597.1 (z lwem Daniela Koste)
Dzisiejszy wpis jest odpowiedzią na komentarz pana Patryka umieszczony pod tekstem „Iger B.98.8 – porządkowanie numizmatyki”.
Oto wspomniany komentarz: Czytaj dalej Dwa trojaki lubelskie 1600
Nie licząc wyjątkowej emisji 1596.1 pozostałe odmiany rocznika 1596 kontynuowały schematy ikonograficzne wypracowane w roku poprzednim. Jedyne urozmaicenie kompozycyjne rewersu stanowił tu sposób umieszczenia daty:
Znacznie więcej działo się na awersach, gdzie w roku 1596 pojawiło się sześć typów portretu króla. Czytaj dalej Typy trojaków lubelskich – 1596.2 (z herbem podskarbiego)
W roku 1596 mennicą lubelską wciąż kierował Daniel Koste. Pojawiło się w tym okresie kilka nowych portretów oraz kilka schematów kompozycyjnych. Będzie to dokładniej omówione w kolejnym odcinku. Rocznik ten byłby nawet nieco nudny, gdyby nie spektakularna pomyłka rytownika opracowującego na początku roku jeden ze stempli rewersu. Czytaj dalej Typy trojaków lubelskich – 1596.1 (bez herbu podskarbiego)
Wkrótce po uruchomieniu mennicy lubelskiej Kacper Rytkier opuścił Lublin. Samodzielnym zarządcą (dzierżawcą) został Daniel Koste. Od samego początku, już w okresie rządów Kacpra Rytkiera miał on wysoką pozycję i był szykowany na następcę pierwszego kierownika. Skąd to wiemy? Jak pamiętamy, na pierwszych trojakach lubelskich (1595.1) obok znaku menniczego topór widniał znak Daniela Koste – lew przebity hakiem.
Tak więc po wyjeździe z Lublina Kacpra Rytkiera, na trojakach zaczęto umieszczać jeden tylko znak mincerski. Do końca roku 1595 trojaki typu 1595.2 bito z sześcioma odmiennymi popiersiami Zygmunta III: Czytaj dalej Typy trojaków lubelskich – 1595.2 (bez znaku topór)
Któregoś pięknego popołudnia podskarbiemu wielkiemu koronnemu Janowi Firlejowi przyszło do głowy, że można by w Lublinie uruchomić kolejną mennicę koronną. Jak pomyślał, tak zrobił. Czytaj dalej Typy trojaków lubelskich – 1595.1 (ze znakiem topór)
Katalog trojaków lubelskich zaczyna przybierać coraz bardziej konkretny kształt. Wydam go pewnie pod koniec przyszłego roku. W związku z tym, aby przygotować grunt pod publikację, na blogu, systematycznie – mniej więcej raz w miesiącu – będę zamieszczał wpisy rozbierające na czynniki pierwsze poszczególne typy trojaków lubelskich. Pierwszy wpis z nowego cyklu pojawi się już niebawem.
A tymczasem bardzo istotny moim zdaniem Czytaj dalej Trojak z lwem bez haka 1597
Muzeum Czapskich posiada w swych zbiorach bardzo interesujące monety z mennicy lubelskiej. Są wśród nich monety przecudnej urody, są też wielkie rzadkości znane w kilku zaledwie egzemplarzach. Muzeum ma też w swych zbiorach unikat, o którym powiemy dwa słowa pod koniec wpisu. Mimo wspomnianego bogactwa, na wystawie stałej produkcja lubelska jest reprezentowana bardzo skromnie. Z tym większą uwagą przyjrzyjmy się pięciu monetom lubelskim, które możemy podziwiać zwiedzając Muzeum Czapskich. Czytaj dalej Numizmatyczna Mapa Polski – Muzeum im. E. Hutten-Czapskiego w Krakowie (monety z mennicy lubelskiej)
W ciągu niecałych siedmiu lat produkcji menniczej w Lublinie, na trojakach wystąpiło 15 odmiennych rysunków herbu Polski. Czytaj dalej Chronologia orłów na trojakach lubelskich
Dzisiejszy wpis to fragment książki „Opowieści o monetach lubelskich 1595-1601”. Do kupienia tu:
Najwspanialszą tematyczną kolekcję monet polskich stworzył Tadeusz Iger. Jest to oczywiście słynny zbiór trojaków polskich i z Polską związanych. Istotną część zbioru stanowi 380 trojaków lubelskich. Jest to jak łatwo obliczyć, ponad 10 procent wszystkich monet. Jest więc oczywiste, że podstawowym punktem odniesienia przy różnych dyskusjach na temat odmian trojaków lubelskich jest właśnie kolekcja Tadeusza Igera. Tym bardziej warto więc wyodrębnić te odmiany, które nie znalazły się w katalogu wielkiego Kolekcjonera. Poniżej zostały przedstawione jedynie odmiany wyższego rzędu, bez „drążenia” wariantów napisowych. Czytaj dalej Trojaki lubelskie „NOT IN IGER”, cz. 1
W opracowywanym przeze mnie katalogu liczba odmian trojaków lubelskich dochodzi do 250. W ramach poszczególnych typów są one wyodrębniane w oparciu o odmienne portrety króla, kompozycję monety, istotne różnice w zakresie zapisu liczb (np. trójka arabska lub rzymska przy imieniu króla) i stylistyki poszczególnych elementów rysunku monety (np. „MR” w tarczy lub bez tarczy), różnice w napisach. Wytrawni kolekcjonerzy drążą jednak głębiej i nie zadowalają się zbieraniem samych odmian. W poszczególnych odmianach próbują wyróżnić warianty. Poniżej przestawiłem kilka przykładowych kryteriów, które mogą posłużyć do wyszczególnienia wariantów trojaków lubelskich. Czytaj dalej Jak wyodrębniać warianty odmian trojaków lubelskich?
W poprzednią niedzielą na Allegro, za pośrednictwem Gabinetu Numizmatycznego K. Jerzykowskiego został wylicytowany niewielki (liczący 32 monety), ale bardzo ciekawy zbiorek trojaków lubelskich. Właściciel omawianych trojaków pozostaje oczywiście anonimowy. Nazwa nieistniejącej już kolekcji – „10. 10. 2021” – odnosi się więc do daty zakończenia licytacji na Allegro. Czytaj dalej Kolekcja trojaków lubelskich “10.10.2021”
Zapraszam do lektury 11 numeru Biuletynu Informacyjnego TPZN (do pobrania za darmo):
http://info.tpzn.pl/pdf/BI_TPZN_11.pdf
W numerze 11 BI TPZN znalazł się mój tekst pt. „Portrety lubelskie 15, 18 i 21”. Czytaj dalej Portrety lubelskie 15, 18 i 21 – BI TPZN 11/2021
Kiedy człowiek przez dłuższy czas bardzo intensywnie zajmuje się danym zagadnieniem, może się zdarzyć, że straci odpowiedni dystans do badanego przedmiotu. Istnieje też ryzyko zupełnej utraty kontaktu z rzeczywistością. Bywa tak, że hodowca kaktusów nadaje im imiona, a wieczorami prowadzi z nimi interesujące rozmowy. Z kolei numizmatyk zajmujący się wizerunkami Zygmunta III na trojakach lubelskich może zacząć wyodrębniać nieistniejące typy portretów króla.
Tak się składa, że przez dłuższy czas zajmowałem się właśnie Czytaj dalej Eksperyment psychiatryczno-numizmatyczny