Dziś ostatni odcinek cyklu „Typy trojaków lubelskich”.
W ciągu pierwszych miesięcy roku 1601 – ostatniego roku w dość krótkiej historii mennicy – lubelskim mincerzom udało się wybić kilka bardzo ciekawych odmian jednego typu. Na trojakach pojawiły się cztery popiersia królewskie, w tym trzy nowe.
Portret 45
Portret ten wystąpił pod koniec roku 1600. W roku 1601 był najbardziej popularnym popiersiem Zygmunta III. Zdobi pięć odmian trojaków lubelskich tego rocznika.
A. Odmiana z herbem Lewart, inicjałami I – F u góry po bokach herbu i datą 16 – 01 u dołu po bokach herbu.
Warianty napisowe:
- SIG III D G – REX/ POL
- SIG III D G – REX/ PO.L
- SIG III D – G REX/ POL
- SIG III D – G REX/ PO.L
- SIG III – D G REX/ POL
B. Odmiana: 16-I-Lewart-F-0I (w jednej linii)
- SIG III D – G REX/ PO.L
- SIG III D – G REX/ POL
- SIG III – D G REX/ PO.L
C. Odmiana z datą u góry – pod nominałem
D. Odmiana z inicjałem miasta L na poziomie inicjałów podskarbiego I – F
Fot. MNK
E. Odmiana: Lewart, po bokach u góry 1 I-F, po bokach u dołu 6-0I
Fot. WCN
Portret 46
Popiersie nr 46 jest bardzo podobne do popiersia 45. Dwie główne różnice to kształt czoła króla oraz modelunek oka. Odmiana z portretem 46 znana jest jedynie w dwóch egzemplarzach.
Portret 47
Wizerunek monarchy z bardzo małą głową zdobi cztery odmiany.
A. Pierwsza odmiana: Lewart, po bokach u góry I-F, po bokach u dołu 16-0I
Występuje tu kilka wariantów napisowych:
- D – G REX/ POL
- D – G REX/ PO.L
- D G – REX/ POL
- D G – REX/ PO.L
B. Druga odmiana: Lewart, po bokach u góry 1 I-F, po bokach u dołu 6-0I
Fot. iger.wcn.pl
Dwa warianty:
- POL
- PO.L
C. W trzeciej odmianie inicjał miasta „L” został umieszczony poniżej drugiego wiersza, na wysokości inicjałów I – F.
Kolekcja Łukasza Gajownika
D. Czwarta odmiana: 16-I-Lewart-F-0I
Kolekcja Łukasza Gajownika
Portret 48
Spośród trojaków z popiersiem nr 48 można wyodrębnić dwie odmiany.
A. Pierwsza: Lewart, po bokach u góry I-F, po bokach u dołu 16-0I
Fot. iger.wcn.pl
B. Druga: Lewart, po bokach u góry 1 I-F, po bokach u dołu 6-0I
Fot. ANMN
***
Osoby zainteresowane tematem mennictwa lubelskiego zapraszam do wysłuchania krótkiego wykładu dotyczącego historii mennicy lubelskiej:
https://www.youtube.com/watch?v=icKY0oOVZh0
oraz do lektury katalogu trojaków lubelskich (w twardej lub w miękkiej okładce):
https://blognumizmatyczny.pl/2025/01/16/sklep-numizmatyczny-ksiazki/



























