Wszystkie wpisy, których autorem jest dariusz

Zanim powstała Polska…

Od czasu do czasu ulegam najróżniejszym fascynacjom. Jedne mijają po kilku tygodniach, inne zostają ze mną na lata. Bywało już malarstwo holenderskie XVII wieku, strzelanie z broni czarnoprochowej, historia ikon, produkcja nalewek i cały szereg innych tematów, które potrafiły całkowicie pochłonąć mój wolny czas.

Obecnie przeżywam chyba jedną z najciekawszych przygód intelektualnych ostatnich lat – fascynację historią ziem polskich w czasach prehistorycznych i w starożytności. Namiętnie studiuję monumentalną „Starożytną Polskę” profesora Andrzeja Kokowskiego. To bez wątpienia podstawowe i fundamentalne dzieło dla każdego, kto chce zrozumieć, co działo się na terenach dzisiejszej Polski od III w. p.n.e. aż po schyłek starożytności. Staram się też odwiedzać miejsca, w których można zobaczyć materialne ślady tamtych czasów i skonfrontować teorię z rzeczywistością. Pierwszym miejscem, które odwiedziłem, był Czytaj dalej Zanim powstała Polska…

„Katalog szelągów koronnych Zygmunta III Wazy. Mennica lubelska” – przedsprzedaż

Po kilku latach badań, analiz stempli i porządkowania materiału katalogowego nadszedł moment, aby zaprezentować nową publikację poświęconą szelągom mennicy lubelskiej z czasów Zygmunta III Wazy. Rozpoczynamy przedsprzedaż katalogu! Czytaj dalej „Katalog szelągów koronnych Zygmunta III Wazy. Mennica lubelska” – przedsprzedaż

Dlaczego trojak lubelski 1597.2-16-C-a sprzedał się tak drogo?

Poniższy króciutki wpis przygotowałem pod koniec marca 2026 roku. Jakoś mi się zawieruszył i o nim zapomniałem. Ostatnio natknąłem się na ten tekst (wrzucony nie do tego folderu co trzeba) i postanowiłem wstawić na blog. Sądzę, że wcale się nie zdezaktualizował, a biorąc pod uwagę ceny kilku trojaków lubelskich licytowanych w ostatnich miesiącach, jest jak najbardziej na czasie. Liczę na dyskusję i komentarze pod wpisem oraz na fb (gdzie zamieszczę link do dzisiejszego wpisu). Czytaj dalej Dlaczego trojak lubelski 1597.2-16-C-a sprzedał się tak drogo?

Numizmatyczna Mapa Polski – Gabinet Numizmatyczny Muzeum Narodowego w Kielcach (w dawnym Pałacu Biskupów Krakowskich)

W kieleckim Gabinecie Numizmatycznym nie ma rarytasów na miarę zbiorów Muzeum Czapskich, czy MNW. Jest za to ciekawa opowieść o historii polskiego pieniądza, posiadająca duże walory dydaktyczne. Stała ekspozycja mieści się w dwóch salach, w których prezentowane są monety i banknoty stanowiące przekrój historii zaczynającej się jeszcze przed powstaniem państwa polskiego. Czytaj dalej Numizmatyczna Mapa Polski – Gabinet Numizmatyczny Muzeum Narodowego w Kielcach (w dawnym Pałacu Biskupów Krakowskich)

Mennice poznańskie w czasach Zygmunta III Wazy

 Mennica koronna 1584 – 1592 (Teodoryk Busch)

Historia mennictwa poznańskiego[i] sięga czasów średniowiecza. W czasach nowożytnych mennica korona w Poznaniu została uruchomiona w okresie panowania Stefana Batorego. Pierwszym mincmistrzem (kierownikiem)[ii] został pochodzący z Brunszwiku Teodoryk Busch Czytaj dalej Mennice poznańskie w czasach Zygmunta III Wazy

Kącik rzymsko-bizantyński. Wielka reforma Dioklecjana – nowy system monetarny i propaganda tetrarchii

Gdy Dioklecjan obejmował władzę w 284 r., cesarstwo było państwem na granicy rozpadu. W ciągu pół wieku przez tron przewinęły się dziesiątki władców, armia decydowała o sukcesji, a pieniądz tracił wartość niemal z roku na rok. Aby ustabilizować państwo Dioklecjan, przeprowadził szeroką reformę polityczną i administracyjną. Czytaj dalej Kącik rzymsko-bizantyński. Wielka reforma Dioklecjana – nowy system monetarny i propaganda tetrarchii

Sprzedane kolekcje (3). Żetony dominialne z kontrmarkami

Najmniejszy zbiorek, jaki zaplanowałem zaprezentować w ramach cyklu „Sprzedane kolekcje” zawiera zaledwie 18 monet. Wiemy jednak, że w przypadku niektórych tematów numizmatycznych kilkanaście lub dwadzieścia kilka monet tworzy zbiór zaawansowany. Czytaj dalej Sprzedane kolekcje (3). Żetony dominialne z kontrmarkami

Poczet chińskich cesarzy Północnej Dynastii Song (z monetą w tle)

Na Facebooku w ramach cyklu „Niedzielna Nutka Dalekiego Wschodu”od czasu do czasu prezentuję chińskie monety keszowe. Każda z nich ma swoją historię – nie tylko jako przedmiot kolekcjonerski, ale też jako świadek panowania cesarza. Zazwyczaj opisuję je krótką notką o władcy, za którego panowania zostały odlane. Z czasem zebrało się ich tyle, że można stworzyć z nich całą opowieść o cesarzach Północnej Dynastii Song – od Tai Zu po Qin Zonga. A oto cała opowieść: Czytaj dalej Poczet chińskich cesarzy Północnej Dynastii Song (z monetą w tle)

Kącik rzymsko-bizantyński. Złoto Bizancjum – dynastia Paleologów

Rządy Paleologów przypadają na ostatni okres historii Cesarstwa Bizantyńskiego: od odzyskania Konstantynopola z rąk łacinników w 1261 do roku 1453 kiedy to stolica cesarstwa została zdobyta przez Turków Osmańskich. Złotym nominałem, który wówczas emitowano był hyperpyron. Jego cechą charakterystyczną w tym okresie była postępująca dewaluacja. Za panowania Michała VIII (1261-1282) zawartość złota w hyperpyronie spadła do 15 karatów. Za czasów jego następcy, Andronika II (1282-1328) próba złota zeszła najpierw do 14, a potem do 12 karatów. W okresie panowania Andronika III (1328-1341) zawartość złota spadła do 11 karatów. Jednocześnie wagę hyperpyronu obniżono do ok. 4 g (przy znacznych wahaniach wagi). Czytaj dalej Kącik rzymsko-bizantyński. Złoto Bizancjum – dynastia Paleologów

Sprzedane kolekcje (2). Szelągi koronne Zygmunta III Wazy – mennica wschowska

Zbiór liczył 42 monety. Mimo tej niewielkiej liczby, ze względu na specyfikę tematu, była to kolekcja bardzo zaawansowana. Wśród monet, które znalazły się w tej grupie miałem kilka ulubionych. Należały do nich dwa widoczne poniżej. Czytaj dalej Sprzedane kolekcje (2). Szelągi koronne Zygmunta III Wazy – mennica wschowska

Chiński pieniądz w czasach panowania mongolskiej dynastii Yuan 1279-1368. Podbój Chin przez Mongołów

Pod koniec III wieku p.n.e. w Chinach pojawiły się pierwsze okrągłe monety z kwadratowym otworem – charakterystyczne monety keszowe. Około tysiąc lat później, mniej więcej w roku 800, do obiegu weszły pierwsze – początkowo prywatne – papierowe weksle na okaziciela. Były to zarazem pierwsze w historii ludzkości banknoty. Najpierw emitowały je banki prywatne, a następnie państwowe.

Gdy w XIII wieku do Chin przybył słynny podróżnik Marco Polo, Państwem Środka rządziła mongolska dynastia Yuan (1279–1368). Podróżnik zaobserwował nieznaną w Europie praktykę powszechnego stosowania pieniądza papierowego i opisał ją w swojej relacji. W Europie doniesienia te spotkały się jednak z niedowierzaniem. Tymczasem w okresie panowania dynastii Yuan zakazano posługiwania się monetami złotymi i srebrnymi, a używanie banknotów uczyniono obowiązkowym. Czytaj dalej Chiński pieniądz w czasach panowania mongolskiej dynastii Yuan 1279-1368. Podbój Chin przez Mongołów

Dlaczego trojaki lubelskie to najbardziej atrakcyjny temat kolekcjonerski?

Miłość bywa irracjonalna. Czasami zakochujemy się wbrew rozsądkowi i elementarnej logice. Niekiedy jednak próbujemy poddać nasze uczucie racjonalnej analizie. Spróbujmy więc odpowiedzieć na pytanie, co sprawia, że trojaki lubelskie są najwspanialszym tematem kolekcjonerskim. Wiele z przedstawionych poniżej argumentów można odnieść także do innych obszarów numizmatyki, lecz tylko trojaki Zygmunta III Wazy bite w mennicy koronnej w Lublinie łączą je wszystkie. Czytaj dalej Dlaczego trojaki lubelskie to najbardziej atrakcyjny temat kolekcjonerski?

Numizmatyczna Mapa Polski. Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku (denar Bolesława Chrobrego „Strzała na tle Drzewa Życia” – najstarsza polska moneta)

Aby trafić do elitarnego klubu muzeów naniesionych na „Numizmatyczną Mapę Polski” czasami wystarczy jedna moneta, znajdująca się w zbiorach danego muzeum. Właśnie z takim przypadkiem mamy do czynienia w odniesieniu do MPŚ w Słupsku. Czytaj dalej Numizmatyczna Mapa Polski. Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku (denar Bolesława Chrobrego „Strzała na tle Drzewa Życia” – najstarsza polska moneta)

Kącik rzymsko-bizantyński. Pierwsze basilikony, czyli koniec dominacji złota w Bizancjum

Basilikon „moneta basileusa” był to nowy nominał wprowadzony w okresie współrządów cesarza Andronika II i jego syna Michała IX (1295-1320), wzorowany na weneckim groszu (matapanie). Basilikony bito ze srebra wysokiej próby 0,920. Teoretycznie miały one ważyć 2,2 g. Czytaj dalej Kącik rzymsko-bizantyński. Pierwsze basilikony, czyli koniec dominacji złota w Bizancjum