Reforma monetarna wielkiego mistrza krzyżackiego Michała Küchmeistra von Sternberg (1415-1416)

Mogłoby się wydawać, że mennictwo krzyżackie jest wyjątkowo nudne. Weźmy takie szelągi. Kolejni wielcy mistrzowie bili właściwie tę samą odmianę. Z jednej strony krzyż, z drugiej – krzyż. I tak przez sto kilkadziesiąt lat. Zmieniało się tylko imię wielkiego mistrza na awersie. Miłośnik starych monet nie daje się jednak zwieść pozorom.

Dobry politolog wie np., że za fasadą „demokracji” i „władzy ludu” kryje się manipulacja i działania „służb” (jak mówił klasyk – „demokracja demokracją, ale ktoś tym przecież musi rządzić”), a za frazesami o wolności i tolerancji czai się rewolucja oraz brutalny podbój świadomości społecznej. Podobnie miłośnik starych monet dostrzega to, co znajduje się pod powierzchnią. Odkrywa różnorodność i prawdziwe bogactwo, czasami ukryte za nieefektowną fasadą. Czytaj dalej Reforma monetarna wielkiego mistrza krzyżackiego Michała Küchmeistra von Sternberg (1415-1416)

Bardzo ciekawy szeląg Stefana Batorego – nowa, nieopisana odmiana

Na ostatniej aukcji GNDM wyjątkowo dobrze reprezentowane były monety Stefana Batorego, wśród nich zaś szczególnie dobrze – szelągi . O ofercie monet Stefana Batorego z aukcji zimowej 2021 opowiadał Damian Marciniak:

https://aukcje.gndm.pl/pl/auction/932058/1236/Polska-1506-1795-Stefan-Batory-1576-1586&fbclid=IwAR1RcbYA7eG9WSa8UF17zfH02wp_37sWg1B4-5PHP3A4VojaDJ3xaC8AIZk?p=2

Z perspektywy dzisiejszego wpisu polecam zwłaszcza fragment Czytaj dalej Bardzo ciekawy szeląg Stefana Batorego – nowa, nieopisana odmiana

Błędne opisy monet na rynku w Chełmie

Na rynku w Chełmie parę lat temu prowadzono badania archeologiczne, w wyniku których z ziemi wydobyto m.in. trochę monet. Po zakończeniu badań w centralnej części rynku rozstawiono piękne plansze opisujące efekty całego przedsięwzięcia oraz prezentujące wydobyte z ziemi przedmioty – groty włóczni, ceramikę, głównie jednak stare monety.

Jak na razie wszystko pięknie. Problem jednak w tym, że większość opisów monet jest błędna.  Czytaj dalej Błędne opisy monet na rynku w Chełmie

Dziwny półtorak

Wczoraj na portalu aukcyjnym Violity sprzedano półtoraka Zygmunta III Wazy z roku 1618. Cena poszybowała do wysokości 22 101 hrywien, co w przeliczeniu na złotówki (po kursie 0,13) daje ok. 2 900 złotych. Powiem szczerze, że jak na półtoraka ZIIIW to bardzo dużo. Dla rocznika 1618 to z pewnością rekord cenowy. Zastanówmy się skąd wzięła się taka cena. Czytaj dalej Dziwny półtorak

Gdańskie szelągi oblężnicze

1. Rys historyczny

Po ucieczce Henryka Walezego do Francji i wyborze na króla Polski Stefana Batorego, Gdańsk odmówił uznania wyników elekcji. W konsekwencji w roku 1577 rozpoczęła się wojna między Polską a jej najpotężniejszym miastem – Gdańskiem.

Do walki z wojskami koronnymi Gdańsk wynajął obce oddziały zaciężne. Te jednak, jak wiadomo, należy opłacać. Rada Miasta podjęła więc decyzję o otwarciu mennicy, która miała wybijać specjalną monetę wojenną. W rzeczywistości, w trakcie oblężenia zbuntowanego miasta przez wojska królewskie, na terenie Gdańska działały trzy mennice. Pierwszą była srebrna kierowana przez Kacpra Goebla. Po ucieczce Goebla oskarżonego o defraudację, kolejną srebrną mennicę otworzył Walter Tallemann. Była jeszcze mennica emitująca monety złote. Jej kierownikiem był Gracjan Gonzalo. Czytaj dalej Gdańskie szelągi oblężnicze

Początki kryzysu monetarnego w czasach Zygmunta Wazy

Po co w książce o mennicy lubelskiej pisać na temat kryzysu monetarnego z czasów Zygmunta III Wazy? Czy między jednym a drugim może być jakiś związek?  Oczywiście taki związek istnieje. Po pierwsze omówienie kryzysu wzbogaca naszą wiedzę dotyczącą mennicy lubelskiej o kontekst, tzn. osadza ją w realiach sytuacji monetarnej Rzeczypospolitej oraz polityki pieniężnej jej władz menniczych. Po drugie zaś, wyjaśnia dlaczego historia mennicy królewskiej w Lublinie była taka krótka, tzn. dlaczego została ona zamknięta po niespełna siedmiu latach działalności. Czytaj dalej Początki kryzysu monetarnego w czasach Zygmunta Wazy

Szelągi Zygmunta III Wazy – ordynacje mennicze

Na początku października zeszłego roku umieściłem na blogu zestawienie herbów i znaków menniczych występujących na szelągach Zygmunta III Wazy.

http://blognumizmatyczny.pl/2020/10/07/herby-inicjaly-znaki-i-oznaczenia-mennicze-oraz-ozdobniki-na-szelagach-zygmunta-iii-wazy/

Dziś następna porcja informacji w pigułce. Tym razem – zestawienie postanowień kolejnych ordynacji menniczych dotyczących szelągów bitych w czasach Zygmunta III.

Czytaj dalej Szelągi Zygmunta III Wazy – ordynacje mennicze

Wirtualne Muzeum Polskiego Szeląga (WMPS) – August II Mocny, mennica nieznana, część 1

Spektakularny szeląg próbny Augusta II Mocnego kończy pierwszy etap budowy Wirtualnego Muzeum Polskiego Szeląga. Obecnie są tu już reprezentowane wszystkie mennice kolejnych władców Polski oraz wszystkie mennice emitentów z Polską związanych:

http://blognumizmatyczny.pl/wmps/

Tym pięknym akcentem kończymy rok 2020. Czytelnikom bloga życzę wesołych Świąt Bożego Narodzenia, udanego Sylwestra i szczęśliwego Nowego Roku. Czytaj dalej Wirtualne Muzeum Polskiego Szeląga (WMPS) – August II Mocny, mennica nieznana, część 1

Szeląg ryski 1613

Kilka lat temu zamieściłem na blogu wpis, w którym tak m.in. uzasadniałem atrakcyjność szelągów:

„Jest jeszcze jeden powód – nie najmniej ważny – aby zbierać szelągi: są one często lekceważone. Daje to świadomym kolekcjonerom znacznie większe niż w przypadku innych nominałów możliwości łowienia perełek. Czy wyobrażacie sobie Państwo, że można by kupić dukata, talara, albo nawet trojaka o szacunkowej rzadkości R8 za dwie paczki papierosów. Trudno to sobie wyobrazić”.

Wpis ten był zainspirowany niezwykłym zakupem. Udało mi się bowiem kupić za symboliczne „dwie paczki papierosów” rzadkiego szeląga ryskiego roku 1597 z błędnym zapisem daty „1587”. Dzisiejszy wpis powstał również jako reakcja na zaskakujący zakup. Otóż kilka tygodni temu nabyłem za 18 zł widoczną niżej monetę. Czytaj dalej Szeląg ryski 1613

17. aukcja PDA – najciekawszy trojak lubelski

Podczas ostatniej aukcji PDA, 5 grudnia A. D. 2020, miłośnicy trojaków Zygmunta III Wazy mieli w czym wybierać. Mennica lubelska była reprezentowana przez 16 trojaków, spośród których większość stanowiły monety wyselekcjonowane, piękne i w bardzo dobrych stanach zachowania. Ceny poszybowały tu oczywiście bardzo wysoko, czasami powyżej trzech czy czterech tysięcy.

Najbardziej interesujący trojak z mennicy lubelskiej nie należał jednak do grupy najpiękniejszych. Czytaj dalej 17. aukcja PDA – najciekawszy trojak lubelski

Elastyczność i funkcjonalność katalogu starych monet

Katalog starych monet powinien być funkcjonalny i elastyczny.

Funkcjonalność to łatwość obsługi katalogu. Nie świadczy o wysokim stopniu funkcjonalności sytuacja gdy identyfikacja dobrze zachowanej monety zajmuje zbyt dużo czasu. Albo gdy z powodu drobnego niedobicia – w wyniku którego nie widać np. czy przerywnikiem legendy jest kropka czy dwukropek – skatalogowanie monety w ogóle nie jest możliwe.

Jedną z głównych zalet katalogu powinna być również jego elastyczność. Czytaj dalej Elastyczność i funkcjonalność katalogu starych monet

Przyczynek do rozważań nad metodami regeneracji stempli w mennicach Zygmunta III Wazy

Zagadnienie poprawiania stempli menniczych na przełomie XVI i XVII wieku jest to dziewiczy obszar współczesnej numizmatyki. Do naszych czasów nie zachowały się dokumenty z epoki, które opisywałyby ten temat. Z kolei w dzisiejszych czasach nie prowadzono gruntownych badań w tym zakresie. Dlatego też obecnie skazani jesteśmy na domysły oparte jedynie na analizie monet – podstawowego i bogatego materiału badawczego, wtórnego jednak wobec samych stempli. Czytaj dalej Przyczynek do rozważań nad metodami regeneracji stempli w mennicach Zygmunta III Wazy