Zanim powstała Polska…

Od czasu do czasu ulegam najróżniejszym fascynacjom. Jedne mijają po kilku tygodniach, inne zostają ze mną na lata. Bywało już malarstwo holenderskie XVII wieku, strzelanie z broni czarnoprochowej, historia ikon, produkcja nalewek i cały szereg innych tematów, które potrafiły całkowicie pochłonąć mój wolny czas.

Obecnie przeżywam chyba jedną z najciekawszych przygód intelektualnych ostatnich lat – fascynację historią ziem polskich w czasach prehistorycznych i w starożytności. Namiętnie studiuję monumentalną „Starożytną Polskę” profesora Andrzeja Kokowskiego. To bez wątpienia podstawowe i fundamentalne dzieło dla każdego, kto chce zrozumieć, co działo się na terenach dzisiejszej Polski od III w. p.n.e. aż po schyłek starożytności. Staram się też odwiedzać miejsca, w których można zobaczyć materialne ślady tamtych czasów i skonfrontować teorię z rzeczywistością. Pierwszym miejscem, które odwiedziłem, był Czytaj dalej Zanim powstała Polska…

„Katalog szelągów koronnych Zygmunta III Wazy. Mennica lubelska” – przedsprzedaż

Po kilku latach badań, analiz stempli i porządkowania materiału katalogowego nadszedł moment, aby zaprezentować nową publikację poświęconą szelągom mennicy lubelskiej z czasów Zygmunta III Wazy. Rozpoczynamy przedsprzedaż katalogu! Czytaj dalej „Katalog szelągów koronnych Zygmunta III Wazy. Mennica lubelska” – przedsprzedaż

Dlaczego trojak lubelski 1597.2-16-C-a sprzedał się tak drogo?

Poniższy króciutki wpis przygotowałem pod koniec marca 2026 roku. Jakoś mi się zawieruszył i o nim zapomniałem. Ostatnio natknąłem się na ten tekst (wrzucony nie do tego folderu co trzeba) i postanowiłem wstawić na blog. Sądzę, że wcale się nie zdezaktualizował, a biorąc pod uwagę ceny kilku trojaków lubelskich licytowanych w ostatnich miesiącach, jest jak najbardziej na czasie. Liczę na dyskusję i komentarze pod wpisem oraz na fb (gdzie zamieszczę link do dzisiejszego wpisu). Czytaj dalej Dlaczego trojak lubelski 1597.2-16-C-a sprzedał się tak drogo?

Numizmatyczna Mapa Polski – Gabinet Numizmatyczny Muzeum Narodowego w Kielcach (w dawnym Pałacu Biskupów Krakowskich)

W kieleckim Gabinecie Numizmatycznym nie ma rarytasów na miarę zbiorów Muzeum Czapskich, czy MNW. Jest za to ciekawa opowieść o historii polskiego pieniądza, posiadająca duże walory dydaktyczne. Stała ekspozycja mieści się w dwóch salach, w których prezentowane są monety i banknoty stanowiące przekrój historii zaczynającej się jeszcze przed powstaniem państwa polskiego. Czytaj dalej Numizmatyczna Mapa Polski – Gabinet Numizmatyczny Muzeum Narodowego w Kielcach (w dawnym Pałacu Biskupów Krakowskich)

Mennice poznańskie w czasach Zygmunta III Wazy

 Mennica koronna 1584 – 1592 (Teodoryk Busch)

Historia mennictwa poznańskiego[i] sięga czasów średniowiecza. W czasach nowożytnych mennica korona w Poznaniu została uruchomiona w okresie panowania Stefana Batorego. Pierwszym mincmistrzem (kierownikiem)[ii] został pochodzący z Brunszwiku Teodoryk Busch Czytaj dalej Mennice poznańskie w czasach Zygmunta III Wazy

Kącik rzymsko-bizantyński. Wielka reforma Dioklecjana – nowy system monetarny i propaganda tetrarchii

Gdy Dioklecjan obejmował władzę w 284 r., cesarstwo było państwem na granicy rozpadu. W ciągu pół wieku przez tron przewinęły się dziesiątki władców, armia decydowała o sukcesji, a pieniądz tracił wartość niemal z roku na rok. Aby ustabilizować państwo Dioklecjan, przeprowadził szeroką reformę polityczną i administracyjną. Czytaj dalej Kącik rzymsko-bizantyński. Wielka reforma Dioklecjana – nowy system monetarny i propaganda tetrarchii

Sprzedane kolekcje (3). Żetony dominialne z kontrmarkami

Najmniejszy zbiorek, jaki zaplanowałem zaprezentować w ramach cyklu „Sprzedane kolekcje” zawiera zaledwie 18 monet. Wiemy jednak, że w przypadku niektórych tematów numizmatycznych kilkanaście lub dwadzieścia kilka monet tworzy zbiór zaawansowany. Czytaj dalej Sprzedane kolekcje (3). Żetony dominialne z kontrmarkami

Poczet chińskich cesarzy Północnej Dynastii Song (z monetą w tle)

Na Facebooku w ramach cyklu „Niedzielna Nutka Dalekiego Wschodu”od czasu do czasu prezentuję chińskie monety keszowe. Każda z nich ma swoją historię – nie tylko jako przedmiot kolekcjonerski, ale też jako świadek panowania cesarza. Zazwyczaj opisuję je krótką notką o władcy, za którego panowania zostały odlane. Z czasem zebrało się ich tyle, że można stworzyć z nich całą opowieść o cesarzach Północnej Dynastii Song – od Tai Zu po Qin Zonga. A oto cała opowieść: Czytaj dalej Poczet chińskich cesarzy Północnej Dynastii Song (z monetą w tle)

Kącik rzymsko-bizantyński. Złoto Bizancjum – dynastia Paleologów

Rządy Paleologów przypadają na ostatni okres historii Cesarstwa Bizantyńskiego: od odzyskania Konstantynopola z rąk łacinników w 1261 do roku 1453 kiedy to stolica cesarstwa została zdobyta przez Turków Osmańskich. Złotym nominałem, który wówczas emitowano był hyperpyron. Jego cechą charakterystyczną w tym okresie była postępująca dewaluacja. Za panowania Michała VIII (1261-1282) zawartość złota w hyperpyronie spadła do 15 karatów. Za czasów jego następcy, Andronika II (1282-1328) próba złota zeszła najpierw do 14, a potem do 12 karatów. W okresie panowania Andronika III (1328-1341) zawartość złota spadła do 11 karatów. Jednocześnie wagę hyperpyronu obniżono do ok. 4 g (przy znacznych wahaniach wagi). Czytaj dalej Kącik rzymsko-bizantyński. Złoto Bizancjum – dynastia Paleologów

Sprzedane kolekcje (2). Szelągi koronne Zygmunta III Wazy – mennica wschowska

Zbiór liczył 42 monety. Mimo tej niewielkiej liczby, ze względu na specyfikę tematu, była to kolekcja bardzo zaawansowana. Wśród monet, które znalazły się w tej grupie miałem kilka ulubionych. Należały do nich dwa widoczne poniżej. Czytaj dalej Sprzedane kolekcje (2). Szelągi koronne Zygmunta III Wazy – mennica wschowska

Chiński pieniądz w czasach panowania mongolskiej dynastii Yuan 1279-1368. Podbój Chin przez Mongołów

Pod koniec III wieku p.n.e. w Chinach pojawiły się pierwsze okrągłe monety z kwadratowym otworem – charakterystyczne monety keszowe. Około tysiąc lat później, mniej więcej w roku 800, do obiegu weszły pierwsze – początkowo prywatne – papierowe weksle na okaziciela. Były to zarazem pierwsze w historii ludzkości banknoty. Najpierw emitowały je banki prywatne, a następnie państwowe.

Gdy w XIII wieku do Chin przybył słynny podróżnik Marco Polo, Państwem Środka rządziła mongolska dynastia Yuan (1279–1368). Podróżnik zaobserwował nieznaną w Europie praktykę powszechnego stosowania pieniądza papierowego i opisał ją w swojej relacji. W Europie doniesienia te spotkały się jednak z niedowierzaniem. Tymczasem w okresie panowania dynastii Yuan zakazano posługiwania się monetami złotymi i srebrnymi, a używanie banknotów uczyniono obowiązkowym. Czytaj dalej Chiński pieniądz w czasach panowania mongolskiej dynastii Yuan 1279-1368. Podbój Chin przez Mongołów

Dlaczego trojaki lubelskie to najbardziej atrakcyjny temat kolekcjonerski?

Miłość bywa irracjonalna. Czasami zakochujemy się wbrew rozsądkowi i elementarnej logice. Niekiedy jednak próbujemy poddać nasze uczucie racjonalnej analizie. Spróbujmy więc odpowiedzieć na pytanie, co sprawia, że trojaki lubelskie są najwspanialszym tematem kolekcjonerskim. Wiele z przedstawionych poniżej argumentów można odnieść także do innych obszarów numizmatyki, lecz tylko trojaki Zygmunta III Wazy bite w mennicy koronnej w Lublinie łączą je wszystkie. Czytaj dalej Dlaczego trojaki lubelskie to najbardziej atrakcyjny temat kolekcjonerski?

Numizmatyczna Mapa Polski. Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku (denar Bolesława Chrobrego „Strzała na tle Drzewa Życia” – najstarsza polska moneta)

Aby trafić do elitarnego klubu muzeów naniesionych na „Numizmatyczną Mapę Polski” czasami wystarczy jedna moneta, znajdująca się w zbiorach danego muzeum. Właśnie z takim przypadkiem mamy do czynienia w odniesieniu do MPŚ w Słupsku. Czytaj dalej Numizmatyczna Mapa Polski. Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku (denar Bolesława Chrobrego „Strzała na tle Drzewa Życia” – najstarsza polska moneta)

Kącik rzymsko-bizantyński. Pierwsze basilikony, czyli koniec dominacji złota w Bizancjum

Basilikon „moneta basileusa” był to nowy nominał wprowadzony w okresie współrządów cesarza Andronika II i jego syna Michała IX (1295-1320), wzorowany na weneckim groszu (matapanie). Basilikony bito ze srebra wysokiej próby 0,920. Teoretycznie miały one ważyć 2,2 g. Czytaj dalej Kącik rzymsko-bizantyński. Pierwsze basilikony, czyli koniec dominacji złota w Bizancjum