Archiwa tagu: mennica lubelska

Opowieści…

Krótkie przypomnienie treści książki „Opowieści o  monetach lubelskich 1595-1601 (z katalogiem szelągów lubelskich)”. Składa się ona z 19 artykułów, dotyczących różnych aspektów funkcjonowania mennicy lubelskiej (1595-1601) oraz bitych tam monet.

Artykuł „Dwa odkrycia Marcina Żmudzina. Kilka refleksji chronologicznych” opisuje Czytaj dalej Opowieści…

Typy trojaków lubelskich – 1597.1 (z lwem Daniela Koste)

Początek roku 1597 to najbardziej fascynujący i tajemniczy okres w historii mennicy lubelskiej. Daniel Koste, dotychczasowy kierownik, wyjechał do Wilna. Jego obowiązki przejął Hanusz Eck. Oficjalnie umowa z Danielem Koste nadal jednak obowiązywała, należało więc umieszczać na monetach jego znak menniczy – lwa przebitego hakiem. Początkowo wykorzystywano stare stemple, niektóre z datą „96” przerabiano, zmieniając szóstkę na siódemkę. Po całkowitym zużyciu stempli ze znakiem Daniela Koste, Hanusz Eck polecił wykonanie nowego stempla rewersu – również z lwem. Zadania tego podjął się rzemieślnik prezentujący dość mierny poziom. Świadczy o tym niewielka seria trojaków, którą wybito przy użyciu wspomnianego stempla rewersu i trzech różnych stempli awersu. Z tej grupy do naszych czasów zachowało się kilka zaledwie egzemplarzy. Czytaj dalej Typy trojaków lubelskich – 1597.1 (z lwem Daniela Koste)

Typy trojaków lubelskich – 1596.2 (z herbem podskarbiego)

Nie licząc wyjątkowej emisji 1596.1 pozostałe odmiany rocznika 1596 kontynuowały schematy ikonograficzne wypracowane w roku poprzednim. Jedyne urozmaicenie kompozycyjne rewersu stanowił tu sposób umieszczenia daty:

  • po bokach herbu Lewart Jana Firleja
  • po bokach lwa Daniela Koste
  • pomiędzy Lewartem a lwem

Znacznie więcej działo się na awersach, gdzie w roku 1596 pojawiło się sześć typów portretu króla. Czytaj dalej Typy trojaków lubelskich – 1596.2 (z herbem podskarbiego)

Monety z mennicy lubelskiej w zbiorach Muzeum Narodowego w Lublinie

Dzisiejszy wpis to fragment książki „Opowieści o monetach lubelskich 1595-1601”. Do kupienia tu:

http://www.numizmatyka-lublin.pl/1758,pl_d.-marzeta-opowiesci-o-monetach-lubelskich-1595-1601-(z-katalogiem-szelagow-lubelskich).html

Emisje Zygmunta III Wazy z mennicy koronnej w Lublinie znajdujące się w zbiorach lubelskiego muzeum zostały opisane w roku 1998[1]. Od czasu ukazania się artykułu pani Jolanty M. Ścibior w Lubelskich Wiadomościach Numizmatycznych minęło już ponad 20 lat. W ciągu tego okresu Muzeum Lubelskie zostało przekształcone w Muzeum Narodowe w Lublinie. Kolekcja monet z mennicy lubelskiej nie zwiększyła się jednak. Jaki jest więc sens ponownego opisywania zbioru? Jest kilka powodów. Oto najważniejsze z nich: Czytaj dalej Monety z mennicy lubelskiej w zbiorach Muzeum Narodowego w Lublinie

Typy trojaków lubelskich – 1595.2 (bez znaku topór)

Wkrótce po uruchomieniu mennicy lubelskiej Kacper Rytkier opuścił Lublin. Samodzielnym zarządcą (dzierżawcą) został Daniel Koste. Od samego początku, już w okresie rządów Kacpra Rytkiera miał on wysoką pozycję i był szykowany na następcę pierwszego kierownika. Skąd to wiemy? Jak pamiętamy, na pierwszych trojakach lubelskich (1595.1) obok znaku menniczego topór widniał znak Daniela Koste – lew przebity hakiem.

Tak więc po wyjeździe z Lublina Kacpra Rytkiera, na trojakach zaczęto umieszczać jeden tylko znak mincerski. Do końca roku 1595 trojaki typu 1595.2 bito z sześcioma odmiennymi popiersiami Zygmunta III: Czytaj dalej Typy trojaków lubelskich – 1595.2 (bez znaku topór)

Numizmatyczna Mapa Polski – Muzeum im. E. Hutten-Czapskiego w Krakowie (monety z mennicy lubelskiej)

Muzeum Czapskich posiada w swych zbiorach bardzo interesujące monety z mennicy lubelskiej. Są wśród nich monety przecudnej urody, są też wielkie rzadkości znane w kilku zaledwie egzemplarzach. Muzeum ma też w swych zbiorach unikat, o którym powiemy dwa słowa pod koniec wpisu. Mimo wspomnianego bogactwa, na wystawie stałej produkcja lubelska jest reprezentowana bardzo skromnie. Z tym większą uwagą przyjrzyjmy się pięciu monetom lubelskim, które możemy podziwiać zwiedzając Muzeum Czapskich. Czytaj dalej Numizmatyczna Mapa Polski – Muzeum im. E. Hutten-Czapskiego w Krakowie (monety z mennicy lubelskiej)

Dwa odkrycia Marcina Żmudzina. Kilka refleksji chronologicznych

Dzisiejszy wpis to fragment książki „Opowieści o monetach lubelskich 1595-1601”. Do kupienia tu:

http://www.numizmatyka-lublin.pl/1758,pl_d.-marzeta-opowiesci-o-monetach-lubelskich-1595-1601-(z-katalogiem-szelagow-lubelskich).html

Odkrycia numizmatyczne Marcina Żmudzina

Mój punkt widzenia nie jest tu oczywiście obiektywny, ale – jako miłośnik mennictwa szelężnego Zygmunta III oraz mennicy lubelskiej – uważam, że do najważniejszych wydarzeń numizmatycznych roku 2018 należy zaliczyć trzy niepozorne wpisy na blogu „SpodStempla” autorstwa Marcina Żmudzina, gdzie zostały sformułowane i dobrze uzasadnione Czytaj dalej Dwa odkrycia Marcina Żmudzina. Kilka refleksji chronologicznych

Trojaki lubelskie „NOT IN IGER”, cz. 1

Dzisiejszy wpis to fragment książki „Opowieści o monetach lubelskich 1595-1601”. Do kupienia tu:

http://www.numizmatyka-lublin.pl/1758,pl_d.-marzeta-opowiesci-o-monetach-lubelskich-1595-1601-(z-katalogiem-szelagow-lubelskich).html

Najwspanialszą tematyczną kolekcję monet polskich stworzył Tadeusz Iger. Jest to oczywiście słynny zbiór trojaków polskich i z Polską związanych. Istotną część zbioru stanowi 380 trojaków lubelskich. Jest to jak łatwo obliczyć, ponad 10 procent wszystkich monet. Jest więc oczywiste, że podstawowym punktem odniesienia przy różnych dyskusjach na temat odmian trojaków lubelskich jest właśnie kolekcja Tadeusza Igera. Tym bardziej warto więc wyodrębnić te odmiany, które nie znalazły się w katalogu wielkiego Kolekcjonera. Poniżej zostały przedstawione jedynie odmiany wyższego rzędu, bez „drążenia” wariantów napisowych. Czytaj dalej Trojaki lubelskie „NOT IN IGER”, cz. 1

Opowieści o monetach lubelskich 1595-1601 (z katalogiem szelągów lubelskich)

Wydanie książki planowałem na początek 2022 roku. Drukarnia spisała się jednak na medal i – dzięki wyjątkowemu zbiegowi okoliczności – książka będzie gotowa już w przyszłym tygodniu. Można sobie jeszcze zrobić prezent pod choinkę:

http://www.numizmatyka-lublin.pl/1758,pl_d.-marzeta-opowiesci-o-monetach-lubelskich-1595-1601-(z-katalogiem-szelagow-lubelskich).html?fbclid=IwAR0zQGX908oqu4-gN443sk6yMMvKfMf-lz6jx3kit7m0aLMN2zGUFyFn5ag

*** Czytaj dalej Opowieści o monetach lubelskich 1595-1601 (z katalogiem szelągów lubelskich)

Technologia produkcji menniczej w XVI i XVII w.

Trzech autorów położyło największe chyba zasługi aby dostępną wiedzę na temat technologii produkcji menniczej na przełomie XVI i XVII wieku zebrać, w sposób całościowy opracować i przedstawić w klarownej formie czytelnikowi. Są to mianowicie Czytaj dalej Technologia produkcji menniczej w XVI i XVII w.

Jak wyodrębniać warianty odmian trojaków lubelskich?

W opracowywanym przeze mnie katalogu liczba odmian trojaków lubelskich dochodzi do 250. W ramach poszczególnych typów są one wyodrębniane w oparciu o odmienne portrety króla, kompozycję monety, istotne różnice w zakresie zapisu liczb (np. trójka arabska lub rzymska przy imieniu króla) i stylistyki poszczególnych elementów rysunku monety (np. „MR” w tarczy lub bez tarczy), różnice w napisach. Wytrawni kolekcjonerzy drążą jednak głębiej i nie zadowalają się zbieraniem samych odmian. W poszczególnych odmianach próbują wyróżnić warianty. Poniżej przestawiłem kilka przykładowych kryteriów, które mogą posłużyć do wyszczególnienia wariantów trojaków lubelskich. Czytaj dalej Jak wyodrębniać warianty odmian trojaków lubelskich?

Chronologia portretów Zygmunta III na trojakach z mennicy lubelskiej – rok 1596

Przez cały rok 1596 zarząd nad mennicą lubelską sprawował Daniel Koste[1]. W roczniku tym można wyodrębnić sześć typów portretów królewskich. Podobnie jak w przypadku rocznika 1595, pierwszy i dwa ostatnie są łatwe do ustalenia. Natomiast określenie chronologii trzech pozostałych wymaga podjęcia analizy, której wynikiem może być jedynie hipoteza obarczona sporym ryzykiem błędu. Czytaj dalej Chronologia portretów Zygmunta III na trojakach z mennicy lubelskiej – rok 1596